Salmoneloza (paratyfus gołębi)
Uważana za najgroźniejszą bakteryjną chorobę gołębi.
Opis choroby
Choroba wywoływana jest przez bakterię Salmonella spp. Szczególnie narażone są gołębie młode, wśród których infekcja może przerodzić się w epidemię dziesiątkującą stado. U gołębi dorosłych przebieg choroby jest najczęściej powolny i bezobjawowy lub z objawami niepełnymi (np. tylko biegunka lub osowienie). Ptaki, które przechorowały stają się nosicielami bakterii, stanowiąc potencjalne źródło zakażenia. Bakterie salmonelli wydalane są z kałem, wydzieliną wola, śliną, zainfekowanymi jajami. Do organizmu gołębia dostają się poprzez zanieczyszczoną wodę, karmę, drogami oddechowymi. Rozwojowi choroby sprzyja ogóle osłabienie organizmu gołębia (pasożyty, stres, inne infekcje chorobowe).
Objawy i przebieg
Rozróżniamy następujące postacie kliniczne salmonelozy:
- postać nadostra - jest przyczyną nagłych padnięć części gołębi bez wystąpienia typowych objawów (zmiany sekcyjne w narządach: wątrobie, nerkach, jelitach),
- postać jelitowa, gdzie bakterie uszkadzają śluzówkę jelita i kosmki jelitowe, w wyniku czego dochodzi do zaburzenia wchłaniania substancji pokarmowych. Towarzyszy jej kałomocz - biegunka (często zielonkawa) prowadząca do wychudzenia, osłabienia ptaków. Gołębie stają się apatyczne, siedzą skulone i nastroszone, opuszczają skrzydła i ogon,
- postać stawowa - przez uszkodzoną śluzówkę jelita bakterie przedostają się do krwiobiegu, a z krwią do wszystkich narządów i stawów. W przypadku zaatakowania stawów wywołują tam zapalenie objawiające się obrzękiem i wyrastającym guzem w okolicach stawu. Gołąb - w zależności od zaatakowanego stawu - kuleje, bądź opuszcza skrzydło,
- postać nerwowa - gdy bakteria zaatakuje układ nerwowy, następuje zapalenie mózgu. Stany zapalne, do których dochodzi w obrębie poszczególnych nerwów prowadzą do ucisku komórek nerwowych, a w rezultacie do częściowego paraliżu, skrętów, drgań szyjnych, zaburzeń równowagi i funkcji ruchowych.
Leczenie i profilaktyka
Kuracja antybiotykowa powinna trwać w zależności od postaci od 10-18 dni lub program ułożony na 2-3 etapy zwalczania salmonelozy. Leki dostępne na rynku to: Amoxygal, Biomox, Enrobioflox, Avivet, Amoklav, Salcol-Stop, Paracol, Salmo Tab, Salmo Bolus, Spectolin.
Profilaktyka to przede wszystkim szczepienia ochronne szczepionką: Zoosal T, Salmovac, Medisalmo lub Salmo-Spritz. Dodatkowo dbałość o higienę w gołębniku, odpowiednią wentylację, kwarantanna nowych gołębi, walka z gryzoniami i dezynfekcja.